• Home
  • Κόσμος
  • Θεσμογραφίες : Όλο και πιο στε(γ)νός

Θεσμογραφίες : Όλο και πιο στε(γ)νός

 

NEA 30/12/21

Για πολλοστή, και συνεχόμενη, φορά, ο κόσμος δείχνει ν’ ασφυκτιά μέσα στα όρια του. Λόγω της πανδημίας, που πιέζει όλο και πιο πολύ, αν δεν έχει ήδη αλλάξει, την όποια αίσθηση «κανονικότητας». Της πληθυσμιακής συμφόρησης, η οποία ξεπερνά τα αποθέματα του πλανήτη και είναι τόσο άνισα κατανεμημένη που απειλεί με κοινωνικές εκρήξεις. Της κλιματικής αλλαγής, για την οποία όλο κάτι γίνεται –φέτος ήταν η Παγκόσμια Διάσκεψη για το Κλίμα στη Γλασκώβη- κι όλο και πιο μακρινή φαντάζει μια κάποια λύση. Λόγω της ανάδειξης της πολυπλοκότητας και οικουμενικότητας των προβλημάτων σε συνδυασμό με την αδυναμία επαρκούς αντιμετώπισης τους και τη μικρότητα των περισσότερων από τους υπεύθυνους να τα αντιμετωπίσουν. Το 2021 μπορεί να θεωρηθεί χρονιά αποκρυστάλλωσης όλων αυτών των δυσμενών εξελίξεων.


Είτε εστιάσουμε στα μεμονωμένα γεγονότα, είτε επιχειρήσουμε να αναλύσουμε τις γενικές τάσεις που διαμορφώθηκαν, ο απολογισμός αφήνει μικρά περιθώρια για αισιοδοξία. Τα δυο από τα τρία μεγάλα γεγονότα της χρονιάς –το τρίτο και βαρύτερο, αλλά με άγνωστες πρακτικές συνέπειες, ήταν η Διάσκεψη για το Κλίμα- είχαν ως επίκεντρο τις ΗΠΑ: ήταν η έφοδος των οπαδών του Τραμπ στο Καπιτώλιο, στις 6 Ιανουαρίου, και η άτακτη φυγή από το Αφγανιστάν, το Σεπτέμβριο. Η αμερικανική υποχώρηση συμπληρώνεται από τα συνεχή εμπόδια που βρίσκει μπροστά της η Προεδρία Μπάιντεν, την απειλή κατά των δικαιωμάτων και ελευθεριών, με πρώτα το δικαίωμα ψήφου και την ελευθερία των γυναικών πάνω στο σώμα τους. Σε συνδυασμό με τις εξελίξεις στην Κίνα και τη Ρωσία, αλλά και στην Ινδία, η εξασθένιση της «Δύσης», στην οποία συμμετέχει και η Ευρώπη, διευκολύνει την ενίσχυση των παγκόσμιων αυταρχικών δυνάμεων. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οδυνηρή υπήρξε η εκ έσω αμφισβήτηση του Κράτους Δικαίου, δηλαδή του λόγου ύπαρξής της, από χώρες σαν την Πολωνία, την Ουγγαρία, τη Σλοβενία, που προήδρευσε μάλιστα της Ένωσης το 2021, αλλά και από «θεωρητικούς» τύπου Ζεμούρ, καθώς και από δικαστήρια. Στην αντίπερα όχθη, Κίνα και Ρωσία δεν έκρυψαν την εξοπλιστική τους ενίσχυση, την ηλεκτρονικής ή «παλαιάς» μορφής έξαρση της κατασκοπικής δράσης τους, τις διεκδικήσεις εδαφών (νησιά θάλασσας της Κίνας, Ταϊβάν, Ουκρανία), τη σκλήρυνση της στάσης τους έναντι του Τύπου και των αντιφρονούντων (ο Ναβάλνι, σύμβολο παγκόσμιας αντίστασης αλλά και αδιαφορίας, σαπίζει στη φυλακή), τη χειραγώγηση του Διαδικτύου, τη «θεωρητική» θεμελίωση του αυταρχισμού τους: διεκδίκηση της παγκόσμιας πρωτοκαθεδρίας από την Κίνα του Σι, σύμπηξη κοινότητας μη δημοκρατικών αξιών γύρω από τη Ρωσία του Πούτιν. Ο νέος «Ψυχρός Πόλεμος» δεν μοιάζει με τον παλιό, αλλά είναι ήδη εδώ και δεν δικαιούμαστε να μην τον βλέπουμε, ούτε να θεωρούμε πως αντιμετωπίζεται με συμφωνίες τύπου Aucus.


Στον «αγώνα», που υπόγεια μαίνεται από την αρχή του 21ου αιώνα, μεταξύ εκσυγχρονιστών και εκθεμελιωτών της δημοκρατίας πολιτικών ηγετών, το αποτέλεσμα το 2021 ήταν πιο ισοσκελισμένο. Πραξικόπημα στη Μιανμάρ, ακλόνητη διατήρηση του Λουκασένκο στην εξουσία, εμφύλιος πόλεμος από τον προ διετίας κάτοχο του Νόμπελ Ειρήνης Πρόεδρο της Αιθιοπίας, βία στη Λατινική Αμερική, βύθιση της Μεγάλης Βρετανίας στην ανυποληψία λόγω Τζόνσον, διολίσθηση των Βαλκανίων, με αιχμές την Τουρκία και τη Βοσνία, από τη μια. Ανάδειξη της Ιταλίας του Ντράγκι και της Πορτογαλίας του Κόστα σε ευρωπαϊκά παραδείγματα, επιστροφή αφρικανικών χωρών όπως η Ζάμπια στη δημοκρατία, αλλαγές προς το προοδευτικότερο στη Νορβηγία, την Τσεχία, τη Γερμανία, τη Βουλγαρία, τη Χιλή, σύγχρονες γυναίκες στην εξουσία στην Εσθονία και τη Σουηδία, πτώση του Νετανιάχου και του Κουρτς, διατήρηση, έστω και ελαφρώς ξεφτισμένης, της δυναμικής των «φάρων» Τριντό και Μακρόν. Η δημοκρατία μπορεί να δοκιμάζεται και να ψάχνει για πυξίδα, πάντως αντιστέκεται.


Στο τέλος δε της άνυδρης χρονιάς, ο θάνατος, μέσα σε πάγκοινη αναγνώριση, δυο μεγάλων μορφών, του δικού μας Κάρολου Παπούλια και του παγκόσμιου Ντέσμοντ Τούτου, θύμισε ότι όπου υπάρχει δημοκρατικό ήθος και ανθρωπιά, υπάρχει και ελπίδα.

0
0
0
s2smodern
powered by social2s