Στοιχείο Πολιτισμού

ΝΕΑ, 19/05/2020

Ανήκω σε αυτούς που πιστεύουν πως το πιο κρίσιμο συστατικό, και απόδειξη, πολιτισμού είναι ο Λόγος -υπό την ευρεία έννοια, που περιλαμβάνει την επιστημονική και καλλιτεχνική γραφή αλλά και την έκφραση μέσα από τη μουσική και την εικόνα, στον καμβά ή μέσω φακού. Το πώς "λες" κάτι δείχνει πιο εύγλωττα από κάθε άλλη ιδιωτική ή δημόσια πράξη το πώς "τοποθετείσαι" έναντι του γεγονότος και των συνεπειών του. Ειδικά για πρόσωπα που έχουν θεσμικό ρόλο έχω ισχυρή πεποίθηση ότι μέσα από το λόγο δίνεται το καλύτερο, ή το χειρότερο, "παράδειγμα", διαπαιδαγωγείται, σε όφελος ή ζημία όλων μας, η κοινωνία.

Με την ευκαιρία της αγόρευσης της Εισαγγελέως στη συνταρακτική υπόθεση βιασμού στη Ρόδο, έγραψα τα εξής ως διόλου εν θερμώ προσωπική κατάθεση:  " Ο ρόλος του δικαστή -μιλώ μετά λόγου γνώσης- δεν είναι να εκφράζει το λαϊκό αίσθημα. Δεν είναι να συγκλονίζει το ακροατήριο. Δεν είναι να ταυτίζεται με τους θύτες, αν νομίζει ότι αδικούνται, ή με τα θύματα, όσο σκληρή κι αν νιώθει τη μοίρα τους. Ο ρόλος του δικαστή είναι να αποδίδει με ψυχραιμία και χωρίς συναισθηματική εμπλοκή το δίκαιο, όπως του το υπαγορεύει η συνείδηση του. Το "συναίσθημα" μιας δικαστικής απόφανσης εκπηγάζει -και μόνο- από την πειστικότητα της. Σίριαλ, ριάλιτι σόου, ειδήμονες περί παντός του επιστητού, συγκινημένα ή αλαλάζοντα πλήθη δεν μάς λείπουν. Λόγος μας λείπει -σύνδεση της λογικής, της αίσθησης περί ορθού και του τρόπου που τα εκφράζουμε".

Από τα παραπάνω δεν θα άλλαζα ούτε λέξη -κι όχι μόνο λόγω του πάντα ζωντανού παραδείγματος του πατέρα μου. Θα ήθελα, όμως, καθώς πολλοί φίλοι, είτε συμφωνούσαν είτε διαφωνούσαν, ένιωσαν ότι κάτι έλειπε, να προσθέσω μερικές σκέψεις που πηγαίνουν πέρα από το ρόλο και το λόγο του δικαστή.

Το πρώτο έχει να κάνει με το ποιός επιτρέπεται να εκφράζεται επί ζητημάτων σχετικών με την απονομή δικαιοσύνης, ιδίως όσο ακόμα διεξάγεται μια δίκη. Στο μικρό χωριό που λέγεται Ελλάδα δεν επιτρέπεται, αλλά και δεν μπορούμε, να κρυβόμαστε: με το μέλος της κυβέρνησης που εκφράστηκε δημόσια -το Διαδίκτυο είναι δημόσιο μέσο- για την αγόρευση της Εισαγγελέως με συνδέουν δεσμοί φιλίας και εκτίμησης. Κάτι που όχι μόνο δεν εμποδίζει, αλλά μου επιβάλλει, να πω ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, βιάστηκε κι αστόχησε, γιατί μέλη της κυβέρνησης δεν δικαιούνται, "σαν απλοί πολίτες", να σχολιάζουν πράξεις της Δικαιοσύνης, ώστε να μη δίνουν καμία λαβή για αιτιάσεις περί ανάμιξης στο έργο της. Πιστεύω, ωστόσο, πως το συγκεκριμένο κυβερνητικό στέλεχος το αντελήφθη, ότι οι λιτές εξηγήσεις του -" ήταν προσωπικές απόψεις, δεν ήθελα να αναμιχθώ στην ουσία"- αποδεικνύουν πως δεν συντελέστηκε θεσμική εκτροπή. Και πάντως πως τέτοιου είδους "ανάμιξη" δεν είναι καν συγκρίσιμη με τις ευθείες παραβιάσεις της διάκρισης των εξουσιών από την προηγούμενη κυβέρνηση.

Το δεύτερο ζήτημα συνδέεται με την εγγενή "θεατρικότητα" της ποινικής ιδίως δίκης και το πράγματι απεχθές αντικείμενο της συγκεκριμένης δίκης. Άλλο η θεατρικότητα και άλλο ο αρμόζων θεσμικός τόνος. Το ότι η Εισαγγελέας είχε δίκιο φάνηκε από την ομόφωνη αποδοχή της πρότασης της και την χωρίς ελαφρυντικά καταδίκη των δραστών. Δεν είχε ανάγκη τους πέραν δικαστικής δραματουργίας τόνους -τα γεγονότα και η εκ μέρους της τεκμηρίωση αρκούσαν. Και άρκεσαν.

Όλα τα παραπάνω παραμένουν επίκαιρα ενόψει του νέου μεγάλου δικαστικού μετώπου που ανοίγει αυτή τη βδομάδα: η επέκταση του κατηγορητηρίου κατά πρώην υπουργού που βρίσκεται ενώπιον της προανακριτικής Επιτροπής της Βουλής θα δοκιμάσει -και μάλιστα με τρόπο πολύ πιο "πολιτικό"- και τα όρια της διάκρισης των λειτουργιών και την αξιοπιστία του δικανικού αλλά και δημόσιου Λόγου. Το γεγονός ότι, σε αυτή την περίπτωση, οι "δικαστές" θα είναι βουλευτές, διπλασιάζει την ευθύνη τους.

0
0
0
s2smodern
powered by social2s