Θεσμικές προκλήσεις

ΝΕΑ 7/01/2020

Ταλαιπωρημένοι από την προηγούμενη κυβέρνηση και ανεξάρτητοι, εξ ορισμού, από την παρεξηγημένη και παρεξηγήσιμη "κανονικότητα", οι θεσμοί -η ανάταξή τους και η λειτουργία τους- δικαιούνται ιδιαίτερη κυβερνητική μέριμνα. Ορισμένα βήματα είναι απαραίτητα να γίνουν, πολλά θα ήταν χρήσιμα, αρκετά έχουν ήδη εξαγγελθεί. Η χρονιά που ξεκίνησε θα δείξει σε ποιο βαθμό είναι εφικτή η μετάβαση από τις προθέσεις στις τομές.

Η αναγκαία προτεραιοποίηση υπακούει και σε χρονικά και σε ποιοτικά και σε στρατηγικά κριτήρια. Εκ των πραγμάτων πρώτη στη σειρά, και συμβολικά κρίσιμη, έρχεται η προεδρική επιλογή: θα σηματοδοτήσει την πρόθεση της κυβέρνησης να μην πορευθεί μόνη της στα μεγάλα -εθνικά και θεσμικά- μέτωπα. Με δεδομένο ότι, χωρίς αναγκαστικά δική της ευθύνη, η παρέλαση ονομάτων και το παιχνίδι της κολοκυθιάς έχει ήδη πάρει διαστάσεις που απειλούν να υπερβούν τη σοβαρότητα και της συγκεκριμένης επιλογής και του ίδιου του προεδρικού θεσμού, η ανακοίνωση του προσώπου στο οποίο έχει καταλήξει ή θα καταλήξει ο πρωθυπουργός καλό είναι να γίνει το συντομότερο δυνατό.

Ακολουθεί ο εκλογικός νόμος. Στο μέτωπο αυτό τα πράγματα είναι συγχρόνως πιο απλά και πιο σύνθετα: τα τεχνικά ζητούμενα είναι γνωστά και μάλλον αυτονόητα (ένα δικαιότερο πλειοψηφικό σύστημα με εξορθολογισμό του μπόνους και των εκλογικών περιφερειών) αλλά τα περιθώρια συναίνεσης πολύ μικρότερα, λόγω κομματικών τακτικισμών και θεσμικών εμποδίων (απαιτούνται 200 ψήφοι για να ισχύσει ο νέος νόμος στις επόμενες εκλογές, αλλά και δεν μπορεί να μην αλλάξει πριν από τις επόμενες).

Πιο καθοριστικά θεωρώ μια σειρά από άλλα θεσμικά πεδία, που δεν έχουν ακόμα κάνει ορμητική εμφάνιση στο πολιτικό προσκήνιο. Λόγω έκπτωσης κατά την προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο αλλά και συζήτησης κατά την πρόσφατα ολοκληρωθείσα συνταγματική αναθεώρηση, βελτιώσεις είναι αναγκαίο να επέλθουν στη λειτουργία της δικαιοσύνης και των ανεξάρτητων αρχών. Προβλέψεις για εξάλειψη ή έστω κάμψη του φαινομένου της οιονεί αρνησιδικίας λόγω καθυστερήσεων στην έκδοση αποφάσεων, ενίσχυση των οικονομικών και ανθρώπινων πόρων των δικαστηρίων, ολοκλήρωση της μηχανογράφησης (όχι πια συνωστισμοί για κατάθεση ή "καθαρογραφή" αποφάσεων που διαρκεί μήνες), δημιουργία ειδικών δικαιοδοσιών (πχ για μεγάλες επενδύσεις ή για ζητήματα τραπεζών και αγορών κεφαλαίου), εμπέδωση πνεύματος εμπιστοσύνης, ενίσχυση πόρων και ανεξαρτησίας ανεξάρτητων αρχών -όλες αυτές είναι ώριμες αλλαγές που απαιτούν απλώς -αλλά δεν είναι διόλου απλό- πολιτική βούληση και τόλμη.

Πιο μακρόπνοα, το θεσμικό παιχνίδι θα κερδηθεί ή θα χαθεί για την κυβέρνηση σε δύο, κατά τη γνώμη μου, τομείς: την ισορροπία ασφάλειας-ελευθεριών (δημόσια τάξη, αντιμετώπιση μειοψηφιών, μεταναστευτικό) και στην πρακτική εμπέδωση μιας αξιοκρατίας που ακόμα δεν έχει πάρει σάρκα και οστά.

0
0
0
s2smodern
powered by social2s