Αντίσταση μέσω συμμετοχής

Φιλελεύθερος 9/11/2018

Τα πολιτικά ερωτήματα σχετικά με το αναθεωρητικό διάβημα της κυβέρνησης είναι πηγαία και δικαιολογημένα. Είναι τόσο καθαρή η σχέση του Συντάγματος με την κρίση που (συνεχίζει να) περνά η χώρα μας, ώστε να καθίσταται απαραίτητη η συνταγματική αλλαγή; Είναι τόσο προβληματικό το ισχύον Σύνταγμα, ώστε να μην πρέπει να χαθεί καμία «ευκαιρία» για να αναμορφωθεί; Είναι άραγε ασήμαντη, μπροστά στη θεσμική διάσταση, η προφανής πρόθεση της κυβέρνησης να αλλάξει την πολιτική ατζέντα και να αποπροσανατολίσει μέσω της αναθεώρησης;

Και στα τρία ερωτήματα η απάντηση πιστεύω πως είναι «όχι». Στη «μνημονιακή εποχή» δεν εισήλθαμε λόγω Συντάγματος και θεσμών αλλά λόγω συνηθειών και χειρισμών των πολιτικών ηγεσιών και των κυβερνήσεων, κάποιων μάλιστα κυβερνήσεων περισσότερο από άλλες. Το Σύνταγμά μας δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από κανένα ξένο κείμενο ως πλαίσιο για τη λειτουργία της Δημοκρατίας και για την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών, αντίθετα θα μπορούσε έγκυρα κανείς να ισχυριστεί ότι αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί αντίβαρο στις όποιες απόπειρες αυθαιρεσίας. Η δε καθυστερημένη, προσχηματική και πρόχειρη κυβερνητική πρόταση περί αναθεώρησης θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη και να «απαντηθεί».

Παρ’ όλα αυτά, ή μάλλον με βάση όλα τα παραπάνω, ισχυρίζομαι ότι τα κόμματα και οι κοινωνικές δυνάμεις του δημοκρατικού τόξου όχι μόνο έχουν θεσμική υποχρέωση αλλά και θα αντλήσουν πολιτικό κέρδος από τη συμμετοχή τους στη διαδικασία που ερήμην τους άνοιξε αυτές τις μέρες. Ακριβώς για να «απαντήσουν» όπως αρμόζει στο κυβερνητικό διάβημα, όχι απονομιμοποιώντας το, αλλά φωτίζοντας το και προσδίδοντας του τη δική τους δυναμική.

Τρία είναι τα επιμέρους στοιχεία που στα μάτια μου καθιστούν μονόδρομο αυτήν την επιλογή. Πρώτον, η ίδια η φύση του Συντάγματος ως υπέρτατου συμβολικού και πολιτικού κανόνα. Άρνηση συμμετοχής στην αναθεωρητική διαδικασία δεν έχει συμβεί στη μεταπολιτευτική ιστορία μας: η απόσυρση του ΠΑΣΟΚ και της Αριστεράς το 1975, έγινε αφού κατατέθηκαν δικές τους προτάσεις και αφού συζητήθηκαν οι προτάσεις της συμπολίτευσης, ο ίδιος δε ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε αργότερα θεωρήσει λάθος ακόμα και την αποχή του κόμματός του από τις ψηφοφορίες. Αν συνέβαινε για πρώτη φορά τώρα, θα έδειχνε μια θεσμική ελαφρότητα εκ μέρους της αντιπολίτευσης και θα προσέδιδε μια πατίνα «υπερασπιστή του Συντάγματος» στην κυβέρνηση, την οποία ουδόλως δικαιούται. Δεύτερον, παρά το γενικώς ικανοποιητικό περιεχόμενό του και τον εκτεταμένο εκσυγχρονισμό που υπέστη με την αναθεώρηση του 2001, το Σύνταγμα μας έχει ορισμένες αποδειγμένα δυσλειτουργικές διατάξεις και κενά, για τα οποία ήδη υπάρχει συναίνεση και δεν δικαιολογείται να μην διορθωθούν (ευθύνη Υπουργών και ασυλία βουλευτών, μη διάλυση της Βουλής για εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, ισχυροποίηση ανεξαρτησίας Δικαιοσύνης, βελτίωση της σχέσης του Πολίτη με το Κράτος). Τρίτον, επειδή η αναθεώρηση διεξάγεται όχι σε μία αλλά σε δύο Βουλές, είναι πρόσφορο για τη δημοκρατική αντιπολίτευση όχι μόνο να συμβάλει με προτάσεις αλλά και να φροντίσει οι μεν επόμενες εκλογές να έχουν ως ένα από τα κεντρικά τους αντικείμενα τη λελογισμένη συνταγματική αλλαγή, η δε επόμενη Βουλή να διαμορφώσει υπέρ της Δημοκρατίας και του γενικού συμφέροντος τις νέες διατάξεις.

Πράττοντας έτσι, οι δημοκρατικές δυνάμεις της χώρας, θα έχουν κάνει την υψηλότερης μορφής αντίσταση στις κυβερνητικές παρεκβάσεις.

0
0
0
s2smodern
powered by social2s