Ιστορία

Φιλελεύθερος, 23-5-18

Τρία πρόσφατα περιστατικά –με σειρά σπουδαιότητας: η επίθεση στο Δήμαρχο Θεσσαλονίκης, ο τρόπος παραίτησης του Προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας και η εισβολή παράνομης οργάνωσης στο ίδιο Δικαστήριο- θα έπρεπε να έχουν διεγείρει τη συνείδηση και του τελευταίου πολίτη. Αρκεί να ήξερε λίγη Ιστορία.

Οικονομική κρίση, κοινωνική δυσπραγία, διεθνής ένταση, άφιξη λαϊκιστών στην εξουσία, κρατική προπαγάνδα, υπονόμευση Κράτους Δικαίου, ανοχή και μετά αναμόχλευση της βίας, εκμαυλισμός συνειδήσεων ώστε να θεωρούν τα πάντα φυσιολογικά: η αδυσώπητη –αυτοί που μας κυβερνούν θα την έλεγαν και «ιστορικά αναγκαία»-  αλληλουχία που οδηγεί στην κατάπτωση της Δημοκρατίας δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά και ξέρουμε πού οδηγεί. Αρκεί να ανοίξουμε το φακό της Ιστορίας.

Στο έργο ενός από τους σημαντικότερους ιστορικούς της εποχής μας, του Τίμοθι Σνάιντερ, περιέχονται εν σπέρματι όλα τα προμηνύματα και οι προειδοποιήσεις για την κατάσταση που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας αλλά σχεδόν ερήμην μας. Στο κλασικό του βιβλίο «Αιματοβαμμένες χώρες», δείχνει καθαρά τη σύνδεση ανάμεσα στο κραχ του 1929 και την παράλληλη κατάκτηση της εξουσίας από το Χίτλερ στη Γερμανία (από 2,6% στις εκλογές του 1928 στο 44% στις εκλογές του 1933) και εδραίωση της φονικής μονοκρατορίας του Στάλιν μέσα από την κολεκτιβοποίηση της γεωργικής παραγωγής και τους μεγάλους λιμούς. Στη νευρώδη μπροσούρα «Για την τυραννία: 20 μαθήματα από τον 20ο αιώνα», γραμμένη στο μεταίχμιο της εκλογής Τραμπ, ο Σνάιντερ μιλά για τη μεταφορά «δημοκρατικής», δηλαδή αντι-δημοκρατικής, τεχνογνωσίας από την Ανατολή προς τη Δύση, παρά την πτώση του Τείχους και το «τέλος της ιστορίας», τον υπόγειο και στη συνέχεια φανερό ρόλο της Ρωσίας στη διαμόρφωση της παγκόσμιας συνύπαρξης αλλά και εσωτερικών εξελίξεων σε πολλές χώρες και την «εισβολή του φόβου» στις ψυχές των κοινωνιών και στα αποτελέσματα των εκλογών. Στο «Δρόμο της ανελευθερίας», γραμμένο ως «απάντηση» στον Τραμπ, περιγράφεται το συντελεσθέν ψυχικό και εν εξελίξει πολιτειακό  γλίστρημα σε ένα είδος «μετα-δημοκρατίας», που στην ουσία αποτελεί άρνηση της Δημοκρατίας, αφού στηρίζεται στην εκθεμελίωση του Κράτους Δικαίου και στην υποδαύλιση όλων των χαμηλών ενστίκτων. Σε μια συνοδευτική μάλιστα αυτού του βιβλίου συνέντευξη του, ο Σνάιντερ αποφαίνεται πως περιμένει ότι ο Τραμπ θα χρησιμοποιήσει ή θα σκηνοθετήσει ένα περιστατικό ανάλογο με τον εμπρησμό του Ραϊχσταγκ το 1932 για να πάρει με τη βία όποια εξουσία τού διαφεύγει.

Μεταφερόμενο στην εγχώρια κατάσταση αυτό το μάθημα Ιστορίας, μας βοηθά –θα έπρεπε να μας βοηθούσε- να αντιληφθούμε τι διακυβεύεται από την υπονόμευση των θεσμών, το διαρκές φλερτάρισμα με τη βία και την συνειδητή ή ασυνείδητη εγκατάσταση της «κανονικότητας της χυδαιότητας» σε πλείστες εκφάνσεις της δημόσιας και της ιδιωτικής σφαίρας. Δεν λέω ότι η εκ των έσω ή από την εξουσία ταπείνωση των θεσμών και των προσώπων ή η έκφραση του ανθρώπου που προπηλακίζει έναν αιρετό εκπρόσωπο της κοινωνίας των πολιτών κρατώντας το παιδί του στην αγκαλιά του συγκρίνονται, ως αχός των επερχόμενων γεγονότων, με την κλαγγή του Μεσοπολέμου. Λέω όμως, ή μάλλον η Ιστορία το λέει, πως καμιά κατάκτηση, και ιδίως η Δημοκρατία, δεν είναι δεδομένη όταν οι ηγεσίες έχουν χάσει την ηθική πυξίδα και οι λαοί όχι μόνο δεν την ψάχνουν αλλά αδιαφορούν.

0
0
0
s2smodern
powered by social2s