Συνταγματική παγίδα

Φιλελεύθερος 30/03/2018

Κάθε σχετική με τη συνταγματική αναθεώρηση συζήτηση θα έπρεπε, ειδικά στη σημερινή συγκυρία, να εκκινεί από δύο βαριά δεδομένα. Το πρώτο έχει να κάνει με την αναθεωρητική διαδικασία και γενικότερα τη σχέση του Συντάγματος με τις πολιτικές εξελίξεις: το τελευταίο που ευθύνεται για τη σημερινή κατάσταση της χώρας, δηλαδή για τη γενικευμένη οικονομική, κοινωνική και θεσμική κρίση, είναι το ισχύον ελληνικό Σύνταγμα και ο λιγότερο πρόσφορος τρόπος για την καταπολέμηση αυτής της κρίσης είναι μέσω συνταγματικών αλλαγών. Το δεύτερο δεδομένο σχετίζεται με την αποδεδειγμένη στάση της παρούσας κυβέρνησης έναντι του Συντάγματος και γενικότερα του Κράτους Δικαίου, του οποίου το Σύνταγμα αποτελεί την κορωνίδα: όχι μόνο η κυβέρνηση, και μάλιστα από την πρώτη στιγμή, δεν προστάτεψε «κάθε λέξη του Συντάγματος», αλλά αντίθετα παραβίασε και συνεχίζει να παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές του, με πρώτες την ελευθερία έκφρασης και τη διάκριση των εξουσιών. Τα φληναφήματα περί «προοδευτικής αναθεώρησης» και περί «λαϊκής διαβούλευσης» εκτός Βουλής και νομιμότητας δείχνουν και το πώς αντιλαμβάνεται τη συνταγματική αναθεώρηση –κανείς άλλος όμως δεν επιτρέπεται να συγχέει την ασυναρτησία με την «προοδευτικότητα».

Στα δεδομένα αυτά ήλθε να προστεθεί, εντελώς πρόσφατα, και η επιλογή για δημιουργία, πέραν της πολιτικής, και βαθιάς θεσμικής πόλωσης. Η κυβέρνηση προέβη σε ασύμμετρη ποινικοποίηση της πολιτικής αντιπαράθεσης, σε στοχοποίηση της αντιπολίτευσης και σε πλήρως αντισυνταγματική συγκρότηση και λειτουργία ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής δήθεν διερεύνησης αλλά στην πραγματικότητα εργαλειοποίησης της υπόθεσης Novartis. Υπό το φως αυτών των γεγονότων, δηλαδή του μη επείγοντος της όποιας αναθεώρησης, της ανάγκης εύρεσης συναινέσεων για την περαίωσή της και της συνειδητά συγκρουσιακής χρήσης των θεσμών από την κυβέρνηση, τίθεται εντελώς φυσικά το ερώτημα πώς θα μπορούσε να συνεργαστεί οποιοδήποτε κόμμα του λεγόμενου «δημοκρατικού τόξου» σε μια τόσο προσχηματική και έωλη αναθεώρηση. Και καθίσταται ακόμα πιο δύσκολα εξηγήσιμη η σπουδή του κόμματος που πιο βαριά και στο πετσί του πλήρωσε την περιφρόνηση της κυβέρνησης έναντι των θεσμών, του Συντάγματος και της Δημοκρατίας να πάρει το ίδιο πρωτοβουλία, άρα να ανοίξει δίαυλο συνεννόησης, για μια ενδεχόμενη συνταγματική αναθεώρηση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν θέματα που θα άξιζε να συζητηθούν και διατάξεις που θα έπρεπε να αναθεωρηθούν. Σημαίνει όμως ότι η όποια σχετική συζήτηση οφείλει να διεξαχθεί στη βάση τριών θεμελιωδών πολιτικών –η αναθεώρηση αποτελεί ύψιστη πολιτική διαδικασία- παραδοχών. Πρώτον, με καθαρή απόκρουση κάθε ιδέας, από όπου κι αν προέρχεται, περί σύμπηξης «προοδευτικού συνταγματικού μετώπου» στο οποίο να μετέχει και η παρούσα ομάδα εξουσίας. Δεύτερον, με οριοθέτηση εξαιρετικά περιορισμένων σε έκταση αλλαγών, ώριμων με επιστημονικά και πολιτικά κριτήρια: ευθύνη Υπουργών, ασυλία βουλευτών, μη διάλυση της Βουλής για εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, τρόπος επιλογής ηγεσίας της Δικαιοσύνης και των ηγεσιών των Ανεξάρτητων Αρχών, όχι όμως ιδιωτικά πανεπιστήμια, διαδικασία αναθεώρησης και έλεγχος συνταγματικότητας. Και τρίτον, μη σύμπραξη της δημοκρατικής αντιπολίτευσης σε περίπτωση κίνησης της διαδικασίας από την παρούσα Βουλή. Ας ψηφίσει μόνη της, αν θέλει, η σημερινή πλειοψηφία τις προς αναθεώρηση διατάξεις κι ας έλθει η μετά τις εκλογές νέα πλειοψηφία να τους δώσει το δημοκρατικό περιεχόμενο που σήμερα δεν μπορούν εκ των πραγμάτων να λάβουν.

0
0
0
s2smodern
powered by social2s