• Home
  • Κόσμος
  • Ιστορίες Δημοκρατίας : Η αντίσταση των μεγαλουπόλεων

Ιστορίες Δημοκρατίας : Η αντίσταση των μεγαλουπόλεων

ΝΕΑ, 11/04/2020

Η Κωνσταντινούπολη, που όλος ο υπόλοιπος κόσμος τη λέει Ισταμπούλ, είναι μια πόλη-χώρα 16 εκατομμυρίων κατοίκων, χτισμένη, όχι από Τούρκους, στο ωραιότερο μέρος του κόσμου, με μια μοναδική ατμόσφαιρα που συνδυάζει ομορφιά κι ασχήμια, Δύση κι Ανατολή, μεγαλείο και φτώχια. Πέρα από τα ιδιαίτερα ιστορικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά της, η Κωνσταντινούπολη παράγει πάνω από το 30% του εθνικού πλούτου και αποτελεί την καρδιά όχι μόνο του τουρισμού και των επενδύσεων αλλά και της πολιτικής ζωής της Τουρκίας. Με τα λόγια του Προέδρου Ερντογάν, που άρχισε την πολιτική του σταδιοδρομία ως Δήμαρχός της, «όποιος κερδίζει την Κωνσταντινούπολη, κερδίζει την Τουρκία». Στις διπλές δημοτικές εκλογές της 31ης Μαρτίου και 23ης Ιουνίου 2019, αφού ο Ερντογάν έβαλε το Συνταγματικό Δικαστήριο να ακυρώσει την πρώτη ήττα του υποψηφίου του, η Κωνσταντινούπολη -όπως, σε παράλληλες αλλά χωρίς επαναληπτικό γύρο εκλογές, και η Άγκυρα και η Σμύρνη- γύρισε την πλάτη στον παντοδύναμο «Σουλτάνο», μεγεθύνοντας, μάλιστα, από εκλογή σε εκλογή, το σε βάρος του αποτέλεσμα. Ο νέος Δήμαρχος, Εκρέμ Ιμάμογλου, βρίσκεται ακριβώς στους αντίποδες του Ερντογάν, αφού είναι δυτικοσπουδαγμένος και δυτικότροπος, μειλίχιος και με χιούμορ, μετριοπαθής σε θέματα θρησκείας και άτεγκτος σε θέματα δημοκρατίας.

Με το ξέσπασμα της πανδημίας του κορωνοϊού, ο Ιμάμογλου ζήτησε αμέσως από τον Ερντογάν, που έχει αποφασιστικό λόγο σε όλα, να λάβει μέτρα για την πόλη του, λόγω μεγέθους και συνθηκών ζωής. Ο Τούρκος Πρόεδρος, «σφιχτός» σε οτιδήποτε έχει σχέση με τα ατομικά δικαιώματα αλλά «γενναιόδωρος» σε ό,τι μεγαλώνει την εξουσία του, αρνήθηκε να θέσει την Πόλη σε καθεστώς «λοκντάουν», περιοριζόμενος σε μέτρα για τους άνω των 65 ετών, τις συναθροίσεις και τις διαδηλώσεις και προβαίνοντας στις αγαπημένες του αθρόες φυλακίσεις. Γενικώς θεώρησε, σαν άλλος Τραμπ, ότι «η Τουρκία είναι μια χώρα στην οποία η παραγωγή πρέπει να συνεχιστεί και τα γρανάζια να συνεχίσουν να γυρίζουν όποιες και να είναι οι συνθήκες». Αποτέλεσμα: στην Τουρκία, και ειδικά στην Κωνσταντινούπολη, δίνονται αριθμοί κρουσμάτων και θυμάτων του κορωνοϊού στους οποίους δεν πιστεύει κανείς, είναι βέβαιο όμως ότι οι ρυθμοί επέλασης της πανδημίας είναι από τους ανησυχητικότερους παγκοσμίως.

Η Βουδαπέστη είναι μια πόλη-κόσμημα 2 εκατομμυρίων κατοίκων, χτισμένη σε δυο λόφους (Βούδα και Πέστη) που αντικρίζουν ο ένας τον άλλο και οι δύο το Δούναβη. Διαθέτει φινέτσα και λάμψη αυτοκρατορικών καιρών, κάπως σαν τη Βιέννη, αλλά με πιο χαλαρό και μποέμ τρόπο. Στην ωραία Βουδαπέστη, συμβολική πρωτεύουσα των «αντιφιλελεύθερων δημοκρατιών», που έχουν καταλάβει, την τελευταία δεκαετία, το γεωγραφικό και πολιτικό κέντρο της Ευρώπης, στις δημοτικές εκλογές της 13ης Οκτωβρίου 2019 ο προερχόμενος από το κόμμα των Πρασίνων υποψήφιος όλης της αντιπολίτευσης, Gergely Karacsony, κατανίκησε τον εκλεκτό του Όρμπαν απερχόμενο δήμαρχο και κατάφερε το πρώτο μετά το 2010 εκλογικό χαστούκι στον Πρόεδρο της Ουγγαρίας. Ίδια χτυπήματα δέχτηκαν, στις πρωτεύουσες τους, και οι δύο άλλοι πρωταγωνιστές της αντιφιλελεύθερης τρόικας, ο Κατσίνσκι, που έχασε τη Βαρσοβία στις 24 Οκτωβρίου 2018, και ο Μπάμπις, που είδε την Πράγα να πέφτει στα χέρια ενός υποψηφίου από το Κόμμα των Πειρατών, στις 15 Νοεμβρίου 2018. Ο Zdenek Hrib, ο Πρά(γ)ος Πειρατής, ο Rafal Trzaskowski, ο κεντρώος Βαρσοβίτης και ο Karacsony, ο Πράσινος Βουδαπέστιος, μιλούν όλοι για δημοκρατία, Ευρωπαϊκή Ένωση, περιβάλλον και κράτος δικαίου στις πόλεις και τις χώρες τους.

Ως απάντηση, η Ουγγαρία και η Βουδαπέστη υπέστησαν, επ’ αφορμή της πανδημίας, ένα νέο κύμα σαρώματος των ελευθεριών. Το απόλυτα ελεγχόμενο από τον Όρμπαν Κοινοβούλιο ψήφισε στις 30 Μαρτίου ένα νόμο που σταμάτησε επ’ αόριστον τη λειτουργία του, παρέδωσε την εξουσία στα χέρια του Πρωθυπουργού μέσω διαταγμάτων, εγκαθίδρυσε βαριές ποινές, έως 5 χρόνια φυλάκισης, για «διασπορά ψευδών ειδήσεων» από δημοσιογράφους και για σπάσιμο της καραντίνας από τους πολίτες κι απαγόρευσε κάθε είδους πολιτική εκδήλωση. Ένα «λοκντάουν», που, μαζί με το ιό, καταπολεμά τη δημοκρατία.

Το Νέο Δελχί είναι μια πόλη-ήπειρος 22 εκατομμυρίων κατοίκων, πρωτεύουσα της χώρας-κόσμου Ινδίας των 1,4 δισεκατομμυρίων κατοίκων. Μνήμες βρετανικής αυτοκρατορίας και ακραία εξαθλίωση, κυψέλη δραστηριοτήτων που εκτελούνται εκεί (τηλεφωνικά κέντρα, εργαστήρια ηλεκτρονικών υπολογιστών) αλλά προσφέρουν στις οικονομίες άλλων χωρών, ιερό και μαζί βρώμικο, το Δελχί έχει μια δημοκρατική παράδοση που το έκανε να αντισταθεί στις εθνικιστές και αυταρχικές σειρήνες του Προέδρου Narendra Modri. Στις τοπικές εκλογές της 8ης Φεβρουαρίου 2020, η αντιπολίτευση κέρδισε 62 από τις 70 έδρες στην τοπική Συνέλευση, παρά την καμπάνια βίας που εξαπέλυσε το κυβερνών κόμμα και παρά την ψήφιση του «Νόμου για την αλλαγή των Πολιτικών Δικαιωμάτων», που στέρησε δικαιώματα από εκατομμύρια μουσουλμάνους της Ινδίας και του Δελχί κι έδωσε αφορμή, αμέσως μετά τις τοπικές εκλογές, για φονικές συρράξεις που άφησαν πίσω τους τουλάχιστον 50 νεκρούς.

Ο Μόντρι αντιμετώπισε στην αρχή με τραμπικό, κι αυτός, στιλ την εξάπλωση του κορωνοϊού («δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη»), αποφάσισε μέτρα «κοινωνικής απομάκρυνσης» μια ολόκληρη εβδομάδα μετά την επίσημη κήρυξη της πανδημίας και αναγκάστηκε να επιβάλει, χωρίς καμία προετοιμασία, γενικό «λοκντάουν» στην αχανή χώρα του στις 24 Μαρτίου. Σε άρθρο της στους Financial Times (3/4/2020), η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι, η δημιουργός του υπέροχου «Θεού των μικρών πραγμάτων», μιλά για το «θέαμα όλων των θεαμάτων» που προκάλεσε αυτή η απόφαση: το Δελχί «άρχισε να ξεβράζει κατά κύματα την εργατική τάξη του», ανθρώπους κάθε ηλικίας που έφευγαν, με τα πόδια, να πάνε στα χωριά τους μόλις τους απαγορεύτηκε να εργαστούν, που στο δρόμο συχνά τους συλλάμβαναν, τους έβαζαν πρόστιμα ή τους χτυπούσαν για παράβαση της απαγόρευσης μετακίνησης και που, όταν ο Μόντρι έκλεισε τα σύνορα των κρατιδίων μπροστά στον πανικό, κατέληξαν είτε να γυρίσουν πίσω στις πόλεις από τις οποίες ξεκίνησαν είτε να συνωστίζονται κατά εκατοντάδες χιλιάδες στα τεχνητά εσωτερικά «σύνορα».

Η «ταξική» και πάντως σίγουρα πολιτική διάσταση της πανδημίας δεν αφορά μόνο «Ανατολικές» ή «υπανάπτυκτες» χώρες. Και στην πρωτεύουσα του παγκόσμιου χωριού, τη Νέα Υόρκη, ο πληθυσμός πληρώνει, στα νοσοκομεία και στην ψυχή του, με τη ζωή και με την αυτοεκτίμησή του, βαρύτατο τίμημα λόγω της ανεύθυνης στάσης ενός Αμερικανού Προέδρου τον οποίο είχε καταψηφίσει σε ποσοστό 60% στις εκλογές του 2016. Οι μεγαλουπόλεις -εγγενώς κοσμοπολιτικές, με ανώτερο μορφωτικό επίπεδο, πιο ανοιχτές και «διασυνδεδεμένες»- αντιστέκονται καλύτερα στους λαϊκιστές των καιρών μας από ό,τι στις καταστροφές της φύσης και της ανθρώπινης φύσης. Ίσως γιατί οι καταστροφές υπερβαίνουν και τους λαϊκιστές αλλά και τη Δημοκρατία.

0
0
0
s2smodern
powered by social2s