Ιός αντι-λαϊκιστής

ΝΕΑ, 26-3-2020

Οι πρωτόγνωρες καταστάσεις που ζούμε δεν ενεργοποιούν, εντελώς φυσιολογικά, μόνο το αίσθημα του φόβου αλλά και το ένστικτο αυτοσυντήρησης. Έχουμε ανάγκη από κάπου να πιαστούμε και το πρώτο βήμα για να το καταφέρουμε είναι να σκεφτούμε πέρα από την επιφάνεια των πραγμάτων.
Έχουν ειπωθεί πολλά και σωστά για τον «ιό που, ό,τι και να γίνει, θα αλλάξει τη ζωή μας». Θα ήθελα να βάλω στην κουβέντα μια σειρά από χαρακτηριστικά της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, τα οποία υποσκάπτουν εγγενώς τα θεμέλια του πολιτικο-κοινωνικού κύματος που ονομάζουμε «λαϊκισμό του 21ου αιώνα» και θα μπορούσαν, υπό προϋποθέσεις, να δημιουργήσουν συνθήκες για ένα νέο διεθνές τοπίο.
Η πανδημία και ο τρόπος που αντιμετωπίζεται:
• Φέρνουν στο προσκήνιο, με τρόπο βιωματικό, τη σημασία και την ανάγκη της συλλογικότητας. Σε επίπεδο κοινωνικό: η οικογένεια όχι ως αναγκαστική συνθήκη αλλά ως πυρήνας επιβίωσης στα δύσκολα, οι μικρές ομάδες –συγγενείς, γειτονιά- ρυάκια που αρδεύουν το κοινωνικό σύνολο, οι ανάγκες του συνόλου αισθητές και σεβαστές από τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών. Σε επίπεδο πολιτικό: κόμματα και σχολές σκέψης ενωμένες στον κοινό στόχο παρά τη διατήρηση των διαφορών. Σε διεθνές επίπεδο: καμία χώρα δεν βρίσκεται απέξω και καμία χώρα δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνη της
• Φανερώνουν τη σημασία των δημόσιων αγαθών και του μεγαλύτερου βαθμού ισότητας που κουβαλούν εκ φύσεως. Φανταστείτε την κατάσταση χωρίς δημόσια συστήματα υγείας –είναι, σχεδόν εξίσου με την ίδια την υγειονομική απειλή, ο εφιάλτης μεγάλου αριθμού Αμερικανών πολιτών- και χωρίς ένα νομιμοποιημένο «κέντρο επιχειρήσεων» που να μιλά στο όνομα του δημοσίου συμφέροντος και της δημόσιας εξουσίας
• Αποκαθιστά τη σημασία των ειδικών, των ανθρώπων, που, χωρίς αυτό να επιδέχεται αμφισβήτηση ή να αποτελεί τίτλο τιμής, μπορούν, λόγω σπουδών, εμπειρίας και ειδικών γνώσεων, να κατευθύνουν τις πολιτικές ηγεσίες και τα κοινωνικά σώματα
• Προβάλλουν τη σημασία του Τύπου και γενικότερα της ενημέρωσης. Τα μέσα ενημέρωσης δεν επιτρέπουν στον εαυτό τους να κλείσουν ποτέ –γι’ αυτό και είναι έγκλημα κατά της δημοκρατίας αν/όταν η εξουσία επιχειρεί να τα κλείσει-, κρατούν τα μάτια και τα παράθυρα ανοιχτά, καθιστούν το περίπλοκο και το παγκόσμιο απτό και τοπικό –έστω και αν παραμένει πάντα επίφοβο. Δεν είναι ασφαλώς τυχαίο που, αυτές ειδικά μέρες, ο «πραγματικός Τύπος» -οι σοβαρές εφημερίδες, οι έγκυρες τηλεοπτικές εκπομπές, το κομμάτι εκείνο του Διαδικτύου που σέβεται τον εαυτό του- γίνεται αποκούμπι και κερδίζει σε επιρροή
• Δείχνουν ποια είναι η σημασία, αλλά και η πρακτική εφαρμογή, μιας έννοιας που οι δημοσιολόγοι γνωρίζουμε ότι αποτελεί τη λεπτή κλωστή πάνω στην οποία στηρίζεται η δημοκρατία: της ισορροπίας. Ισορροπία ανάμεσα στο ατομικό και το συλλογικό, τη διατήρηση δικαιωμάτων και τον προσωρινό περιορισμό τους για λόγους ανωτέρας βίας, την επιλογή της στιγμής κατά την οποία θα αποφασιστεί η επιστροφή στην «κανονικότητα» και η μορφή αυτής της κανονικότητας.
Συλλογικότητα στις αποφάσεις και στον τρόπο που βιώνονται, κοινό δίχτυ προστασίας πέρα από ατομικές προτιμήσεις, σεβασμός στη γνώση και την ενημέρωση, αίσθηση ότι όλα είναι ζήτημα ισορροπίας και δεν υπάρχει άσπρο-μαύρο, καλοί-κακοί, «λαός» και «καρχαρίες»: ο κόσμος θα είναι καλύτερος αν αυτά μάς μείνουν κι αφότου νικηθεί ο ιός.

0
0
0
s2smodern
powered by social2s