Την άβυσσο κατάματα

Φιλελεύθερος 20-07-2018

Ο κύκλος φαίνεται να κλείνει –ή να ξεκαθαρίζει. Η τριάδα των μεγάλων εξελίξεων που απειλούν ανοιχτά τα θεμέλια της Δημοκρατίας –η εκλογή Τραμπ, το Μπρέξιτ, η έκπτωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης- οδηγεί σε ανεπίστρεπτες κατευθύνσεις: ο Πρόεδρος της σημαντικότερης παγκόσμιας χώρας για τη Δημοκρατία συμμαχεί ή πέφτει στην παγίδα του Προέδρου της χώρας που έχει ως στόχο τη διάλυση της Δημοκρατίας’ ο ανορθολογισμός της αποχώρησης της Βρετανίας από το χώρο που της επέτρεπε να είναι ο καλύτερος εαυτός της, μετατρέπεται σε κούρσα αυτοκτονίας’ και το ευρωπαϊκό πολιτικό σχέδιο, κάτω από την πίεση προβλημάτων που τροφοδοτούν το ένα το άλλο αλλά «αντιμετωπίζονται» σα να μην υπήρχαν, χάνει τη δυναμική και σε λίγο, ίσως, τη υπόστασή του.

Δεν είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία που η Δημοκρατία μοιάζει να ηττάται. Από εκείνους ήδη που το εφηύραν, γνωρίζουμε ότι από τη φύση του το πολίτευμα αυτό, το ατελέστερο αν εξαιρεθούν όλα τα άλλα, εμπεριέχει το σπόρο της έσωθεν καταστροφής του (Θουκυδίδης)’ ότι η ελευθερία συντελεί αναπόφευκτα στη δημιουργία ανισοτήτων που με τη σειρά τους φέρνουν αστάθεια και αποσταθεροποίηση (Αριστοτέλης)’ ότι τα αυθεντικά προϊόντα της Δημοκρατίας, οι δημαγωγοί, μετατρέπουν την ελευθερία του λόγου σε όπλο τυραννίας και οδηγούν κάθε τόσο στην ίδια την τυραννία (Πλάτων). Μόνο στον 20ο αιώνα, η πορεία που οδήγησε από την ανελευθερία στην τυραννία διανύθηκε τρεις τουλάχιστον φορές: στη δεκαετία του 20 και του 30 με την επικράτηση του φασισμού και του ναζισμού, που νικήθηκαν μόνο με έναν Παγκόσμιο Πόλεμο’ αμέσως μετά, με την παγκόσμια εξάπλωση του κομμουνισμού ως συστήματος σκέψης και διακυβέρνησης, που βύθισε για μισό αιώνα τη μισή ανθρωπότητα στην καταπίεση και δεν έπαψε παρά μόνο όταν η αυτοκαταστροφή του κομμουνισμού ανάγκασε τους λαούς που τον είχαν υποστεί να πάνε στο άλλο άκρο’ και με την κολοσσιαία παρερμηνεία της «πτώσης του Τείχους» ως «νίκης της Δημοκρατίας», και μάλιστα οριστικής, που φούσκωσε τα πανιά του εφησυχασμού και μαζί τις φιλοδοξίες των αναδυόμενων νέων τυράννων και νέων μορφών τυραννίας. Αυτής που ζούμε στις μέρες μας, του ανορθολογικού και επιθετικού «λαϊκισμού του 21ου αιώνα», δηλαδή της νόσφισης της λαϊκής βούλησης στο όνομα του λαού και σε βάρος των συμφερόντων του, όπως επιχειρώ να δείξω στο τελευταίο βιβλίο μου.

Η γνώση ότι η υποχώρηση της Δημοκρατίας δεν είναι καινούργιο φαινόμενο δεν δικαιολογεί να αντιμετωπιστεί με μοιρολατρία ή απάθεια. Για κάθε δημοκράτη, η γνώση είναι δύναμη, η Ιστορία οδηγός και η αντίσταση έναντι κάθε είδους αυταρχισμού καθήκον. Τις βασικές συμβουλές του ιστορικού Τίμοθι Σνάιντερ στο εγχειρίδιο του «Περί τυραννίας» -υπερασπίσου τους θεσμούς, ανάλαβε ευθύνη για την πορεία του κόσμου, έχε το θάρρος της γνώμης σου, πίστεψε και υπερασπίσου την αλήθεια – θα τις συνόψιζα ως «Δράσε με τα μάτια ανοιχτά». Ο Τραμπ μπορεί να προσπαθεί να διαλύσει την παγκόσμια ισορροπία, το Μπρεξιτ να δυναμιτίζει το ευγενέστερο πολιτικό σχέδιο της εποχής μας, η δική μας κυβέρνηση να έχει γονατίσει το Κράτος Δικαίου, και όλοι αυτοί να μην έχουν το παραμικρό δημιουργικό σχέδιο’ αλλά αν βρεθούν ενεργοί πολίτες να τους αντισταθούν, τότε οι νίκες τους, και οι ήττες μας, θα είναι πρόσκαιρες.

0
0
0
s2smodern
powered by social2s